Nazwa Waśniów, wywodzi się najprawdopodobniej od waśni, czyli niezgody, kłótni.

W latach 50, 60 i 70 prowadzono w Gminie Waśniów badania archeologiczne, które dowiodły, że już w epoce kamienia istniały tu osady, zamieszkiwane przez różne grupy kulturowe. Najstarsze ślady m.in. kurhany odkryto w Stryczowicach, Broniszowicach i Garbaczu. To właśnie tam istniało centrum dystrybucji największego zagłębia metalurgicznego ówczesnej Europy. Wymiany dokonywano w okolicach Nietuliska i Chmielowa. W trakcie prac odkryto także piece do wytopu żelaza, narzędzia użytkowe oraz monety rzymskie.

Słowianie, którzy przybyli na ten obszar w V wieku w VII wieku zaczęli łączyć sąsiadujące ze sobą grupy rodowe we wspólnoty.

Pierwsze piśmienne wzmianki na temat osady Wasniów pochodzą z 1145 roku i podają, że wieś była wówczas targowiskiem i podlegała „katedrze gnieźnieńskiej”. W 1348 roku Kazimierz Wielki nadał osadzie Waśniów prawa miejskie i wójtostwo. W tamtych czasach istniały tzw. Szlaki piastowskie.Z Sandomierza i Opatowa do Polski Centralnej można było dostać się drogą przez Waśniów i Tarczek lub Grzegorzowicę i Starą Słupię. Znaczenie miejscowości wzrosło, kiedy w 1467 roku Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu przywilej drugiego jarmarku. Według materiałów historycznych w Waśniowie w XV i XVI wieku istniała szkoła początkowa. Do ważnych, średniowiecznych wydarzeń należy dodać jeszcze wizytę Władysława Jagiełły.

Gorsze czasy rozpoczęły się wraz z pożarem z 1523 roku, który zniszczył 80% miasta. Waśniów, pomimo zwolnienia z płacenia podatków przez dekadę nie podźwignął się już i nie odzyskał „dawnego blasku”. Przysłowiowym gwoździem do trumny, okazał się potop szwedzki (1705) oraz kolejny pożar z 1840 roku.

W 1869 roku władze carskie odebrały Waśniowowi prawa miejskie. Była to kara za rolę, jaką miejscowość odegrała podczas powstania styczniowego. To właśnie tutaj stacjonował Marian Langiewicz oraz oddział Karola Rębajły. W pobliskiej karczmie w Mominie znajdował się punkt kontaktowy walczących Polaków.

Po pierwszej wojnie światowej powstała ochotnicza straż pożarna i kółko rolnicze.

W 1995 Waśniów uroczyście obchodził swoje 850-lecie, a w 2005 – 860-lecie.

Ciekawostki:

Waśniów to również nazwa fraszki Wespazjana Kochowskiego – poety tworzącego w epoce Baroku, który urodził się w folwarku Gaj (gmina Waśniów).

Darmo to Zoil mówi zazdrościwy,
Iżeby Waśniów nasz miał być waśniwy.
Gorzałka waśni, gdy we łbie zamąci,
To wtenczas z musu szwagier szwagra trąci.

W Waśniowie zachował się późnorenesansowy kościół z 1656 roku pod wezwaniem Świętego Piotra z barokowym wystrojem i ołtarzem z XVIII wieku.

Na stronie gminy można odbyć wirtualny spacer po najciekawszych miejscach w tej okolicy.

http://gminawasniow.fotomediaart.pl/